martes, 23 de agosto de 2016

O porvir de Galicia


En Galicia Confidencial
En Praza Pública
En Nueva Tribuna


Galicia está nunha encrucillada. Na próxima consulta electoral xógase o seu futuro. Podemos continuar pola senda trazada nos últimos anos polo goberno do PP, que nos levou a ser un país máis vello e máis pobre, ou tentar recuperar a confianza en nós mesmos e alimentar a ilusión de construir un futuro mellor para os nosos sucesores. O porvir de Galicia está nas nosas mans.

As políticas impostas por Núñez Feijóo levan camiño de converter a Galicia nunha xeografía desolada. A poboación decrece e a mocidade fuxe na procura dun futuro lonxe da terra (aquí máis do 50 por cento está sen emprego). A mal chamada “austeridade” foi aplicada como un castigo sobre a clase traballadora e as capas máis desfavorecidas da sociedade. A reducción de gasto público e a restricción da protección social e dos servizos públicos -sanidade, educacion-, provocou moita dor na xente, mais non conseguiu reducir a débeda, senon todo o contrario. Despois de oito anos de goberno de Núñez Feijóo somos un país máis pobre e tamén máis endebedado. Non é un gran xestor, como adoita presumir. Pero ten un mérito, xa que cumpriu á perfección a misión que tiña encomendada: poñer a Administración e os fondos públicos ao servizo das  corporacións financeiras e das empresas afíns. Eles saberán recompensar o seu labor.

 
Luís Villares

Despois de que o lehendakari sinalase o día das eleccións autonómicas (en Euskadi e tamén en Galicia), para finais de setembro, ábrese unha nova porta á esperanza. Desde o poder e os medios de comunicación cómplices (Voz de Galicia, TVG…) tentan debuxar a imaxe dunha oposición desnortada, enfrontada e débil. Mais o certo é que -coas dificultades propias dun proceso tan apresurado como este-,  tanto o PsdG como En Marea presentan dous excelentes candidatos que, a pouco que as organizacións traballen e a sociedade se mobilice, terán unha opción seria para desaloxar do poder ao PP. Os dous teñen claro que non disputan entre sí . Saben ben cal é o enimigo principal e que o obxectivo é conseguir o sorpasso sobre o Partido Popular.


Xaquín F. Leiceaga
Luís Villares e Xaquín F. Leiceaga son dous homes de ben, dúas persoas prestixiosas, serias e solventes, cunha notable traxectoria profesional, que agora dan un paso adiante para tentar virar o rumbo deste país desde o goberno da Xunta. Non vai ser doado, pero teñen a formación e o compromiso necesarios para afrontar o empeño. Teñen tamén un talante conciliador, favorable ao diálogo, que lles permitirá procurar acordos e puntos de encontro en beneficio da maioría social.

Porque o que Galicia precisa con urxencia é recuperar a autoestima e a ilusión colectiva. E hai que desaloxar do goberno a esta facción que ocupou o poder, nos últimos oito anos, cunha finalidade ben definida: poñer a Xunta ao servizo do capital e facilitar a realización de negocios a expensas do diñeiro público. Núñez Feijóo, o home que andaba en malas compañías, poderá ir para Madrid (cidada que visita con asiduidade para buscar proxección política) ou viaxar a Salvador de Bahía (dixo nunha ocasión que ese será o seu destino cando se retire). Pois alí terá moito sol e outras cousas que lle permitirán ter un gozoso retiro.

Núñez Feijóo co narcotraficante Marcial Dorado
Núñez Feijóo con directivos de Caixanova e Caixa Galicia en 2010


martes, 26 de julio de 2016

O rescate do Hospital Álvaro Cunqueiro


En Praza Pública
En Nueva Tribuna




SOS Sanidade Pública continúa co seu traballo para rescatar o Hospital Álvaro Cunqueiro (HAC) de mans privadas. Ten en marcha un proceso de información permanente por medio das redes sociais e iniciou unha campaña de crowfounding, para contribuir a sufragar os gastos derivados dos trámites xurídicos necesarios para presentar a denuncia contra a privatización do HAC ante a Comisión Europea.  Esa denuncia foi presentada no mes de setembro de 2015 e admitida a trámite. A Comisión Europea concedeu o prazo dun ano para recabar información das partes e emitir unha resolución. É importante esa decisión xa que, no caso de que a Comisión Europea considere probadas as irregularidades sinaladas na denuncia, sería máis doado rescatar o hospital sen que a concesionaria puidera reclamar indemnización por lucro cesante.

 A Asociación Galega para a Defensa da Sanidade Pública (AGDSP), asinante da denuncia, leva máis de tres décadas de compromiso e traballo en defensa da sanidade galega. Niste intre ten que afrontar os gastos de representación xurídica mencionados, por un importe de 6.300 euros, dos que faltan por abonar 4.100. Por esa razón solicita a colaboración de todas as persoas comprometidas coa sanidade pública para continuar con este batalla xurídica que ten o obxectivo de rescatar o hospital privatizado, coa colaboración da cidadanía, que pode contribuir cunha aportación económica segundo as posibilidades de cadaquén. 

 
O HAC ten que ser rescatado para dominio público e cómpre recuperar todos aqueles espazos e servizos que foron suprimidos pola concesionaria. De non ser así a sanidade en Vigo e comarca quedará hipotecada e “secuestrada” durante moitos anos. A toma de decisións estará en mans da concesionaria e dos directivos de Povisa. A Administración estará totalmente condicionada pola concesión e o concerto singular. É necesario mudar esta situación o antes posible, e tamén é preciso mellorar a Atención Primaria e dar unha utilización sanitaria aos edificios abandonados do Xeral, Anexos e Meixoeiro. Lembremos que a dotación sanitaria de Vigo e comarca actualmente é moi insuficiente.

A AGDSP presentou a denuncia ante a Comisión Europea fundamentándose  basicamente en tres feitos:
-A utilización da figura legal de Concesión de Obra Pública en lugar da de Colaboración Público Privada, que é a que correspondería, pola entidade e o volume da construción do Hospital. O que perseguía o actual goberno galego foi evitar a fiscalización da Lei de Contratos do Estado que obriga a elaborar e presentar un informe (preceptivo) ante o Ministerio de Facenda que xustificase a necesidade de utilizar o financiamento privado en lugar do público para acometer a obra. O resultado de recorrer ao sector privado foi un incremento do custo total do hospital de 450 a 1.400 millóns de euros.

-Os severos recortes introducidos no contrato (Proxecto Funcional) entre a Concesionaria e o Sergas para abaratar os custos supoñen unha modificación do contrato, ao que aspiraban outras empresas con ofertas que foron descartadas, o que beneficia á Concesionaria, á que ademais non lle reduciron o canon, a pagar pola Administración durante vinte anos.

-O risco de financiamento, que por contrato debía correr a cargo da Concesionaria, foi cuberto en gran parte polo Sergas cun crédito do Banco europeo de Investimentos (que non presta a empresas privadas) o Instituto de Crédito Oficial (ICO) e o FROB. Esta manobra supón unha clara vulneración da lexislación da UE sobre contratos Públicos Privados e pode entenderse como unha trama deseñada para ocultar o endebedamento público. O endebedamento polo pago do hospital non se considera público se o risco de financiamento corre a cargo da empresa privada, pero a realidade é que foi asumido pola propia Administración pública.

Por todo iso a AGDSP considera que o contrato do novo hospital de Vigo debe ser nulo de dereito por incumprir os termos establecidos na licitación, o que e supón unha clara vulneración da lexislación comunitaria sobre os contratos de colaboración público privada, que establecen a necesidade de garantir a igualdade na concorrencia das empresas. En novembro de 2015 a Comisión Europea notificou que admite a trámite a denuncia. Isto significa que atopa indicios razoables de vulneración da lexislación comunitaria. Abre un procedemento no que as partes deberán realizar as alegacións correspondentes, despois do cal  ditará a resolución definitiva. Agardemos.

miércoles, 20 de julio de 2016

Homenaxe a unha mestra

En Nueva Tribuna
En Praza Pública 

Dona Carme Sanmartín Currais cos seus alumnos na escola de Cobas


Acto inaugural da Escola de Cobas en 1922
O pasado 23 de xullo celebrouse na parroquia de Cobas (Negreira) un acto moi singular. Un grupo de veciños lembrou a memoria e fíxolle unha homenaxe a dona Carme Sanmartín Currais, que exerceu como mestra de escola nese lugar (no magnífico edificio impulsado pola Unión Barcalesa, que enviou fondos desde Cuba para a súa construcción), nos anos sesenta e setenta do século pasado, naqueles tempos escuros do franquismo. Máis dun centenar de antiguos alumnos –moitos deles xubilados-, xuntáronse ese día, despois de tantos anos,  para facer unha rendida homenaxe á mestra que lles cambiou a vida. 


 
Escola de Cobas
Naquela escola convivíamos entre 30 e 40 rapazas e rapaces de distintas idades. Ela traballou de forma incansable e conseguiu que moitos dos seus alumnos fixeran estudos máis aló da escola unitaria.  Dona Carme era unha mestra vocacional, unha muller poderosa, decidida, xenerosa e corpulenta. Unha persoa desbordante de enerxía, entregada ao seu labor cunha dedicación plena. O seu empuxe e o seu entusiasmo eran contaxiosos. Ainda que morreu hai vinte anos a súa figura continua viva na memoria da xente, que non esquece o seu inmenso labor –durante máis de trinta anos- a favor do ensino, da cultura e do traballo por conseguir un futuro mellor para os seus alumnos. Foi -á sua maneira, condicionada polo tempo que lle tocou vivir- unha continuadora do espíritu daqueles mestres da República, como o persoaxe interpretado por Fernán Gómez en “A lingua das bolboretas”: persoas entregadas ao ensino coa convicción de estar a construir un mundo mellor.

A nosa vida está feita de causas e azares. Todos temos un destino predeterminado e logo hai momentos decisivos que marcan o noso percorrido. Un encontro fortuito, un suceso inesperado, o contacto cunha persoa, a influencia dunha amizade, o descubrimento dunha ilusión: hai instantes, non previstos, que poden  torcer ou iluminar o noso camiño. No mundo do ensino é moi evidente este feito. Hai mestres que teñen unha influenza decisiva na vida dos seus alumnos. A súa capacidade de conectar, estimular e animar pode ser definitiva para que moitos rapaces desperten á curiosidade da cultura, para que se interesen por mellorar os seus saberes e tenten superar as súas limitacións. Así era dona Carme: unha forza da natureza que provocou un enorme efecto benéfico na maioría dos seus alumnos.


Eu nacín hai sesenta anos nunha aldea do val de Barcala, nunha casa sen libros. Na miña afección pola lectura houbo unha influencia decisiva, a mestra dona Carme, que me animou a estudar e deixoume acceder á sua biblioteca particular para coller os libros que me indicaba. Así foi como  puiden ler, con dez e once anos, a súa colección de premios Nobel de Literatura. Pearl S. Buck, Somerset Maugham, Mark Twain e Anatole France formaban parte das miñas lecturas daquel tempo. A miña paixón pola literatura naceu alí. 

A nosa gratitude eterna para esta mestra xenerosa que tentou axudarnos a mellorar as nosas vidas e a ser mellores persoas.


martes, 14 de junio de 2016

“Constantes e vitais”: saúde e medios de comunicación







O luxoso hotel Taschenbergpalais Kempinski Dresden
Do 9 ao 13 de xuño celebrouse en Dresde a reunión anual do poderoso Club Bilderberg, que está presidido polo nobre francés Henri de La Croix de Castries (quinto conde do seu nome e CEO de AXA Group). Fundado en 1954 o núcleo do Club formárono políticos, financeiros e grandes corporacións. A lista de asistentes está integrada por representantes das elites económicas de EEUU e Europa. Este ano de España só invitaron a catro persoas: Ana Patricia Botín, César Alierta, Juan Luís Cebrián e Luís Garicano. Nunca fan declaracións nin emiten comunicados: todo o que alí falaron seguirá no máximo secreto.


O conde Henri de Castries (presidente de AXA)
O analista Daniel Estulin afirma que se trata dunha auténtica casta formada polas elites brancas de Europa e EEUU que teñen o obxectivo de manter os seus propios privilexios. A deste ano foi unha reunión moi especial; o obxectivo deste poderoso grupo -converter ás grandes corporacións nas donas do mundo e aos gobernos en meros executores dos seus mandatos-, podería estar máis preto si son aprobados os tratados TTIP e CETA. En realidade os integrantes deste Club son os causantes -e á vez beneficiarios- da actual crise económica, por medio dos fondos de investimento de EEUU, que envelenaron a banca mundial cos seus produtos tóxicos. 

O Club Bilderberg puxo a súa mirada sobre a sanidade do noso país. Teñen moito interese en favorecer os negocios na sanidade e as privatizacións, como as impulsadas polo Partido Popular desde o poder. O seu presidente, o citado conde, xa ten experiencia nese terreo. Na década dos 80 foi un alto cargo no goberno de Jacques Chirac e promoveu a privatización dos servizos públicos franceses. Ao deixar o goberno fichou inmediatamente por unha das aseguradoras máis potentes do mundo, o grupo AXA, do que hoxe é presidente.

O grupo AXA e a Sexta (que pertence ao grupo Atresmedia, vinculado a Indra, ao fondo de investimento AQR e ao banco norteamericano JP Morgan) están levando a cabo, nos últimos meses, unha potente campaña mediática –“Constantes e vitais -, para promover a instalación de desfibriladores en todos os lugares públicos. Esta campaña publicitaria -na que participan os rostros máis famosos da cadea- queren presentala como unha acción altruísta co fin de salvar vidas humanas cando en realidade trátase de realizar un gran negocio coa venda masiva deses aparellos. 

Non hai suficiente evidencia de que a instalación de aparellos desfibriladores en lugares públicos reduza a morbi-mortalidad cardiovascular. Ademais a lexislación obriga a que os desfibriladores sexan utilizados por profesionais e prohibe o seu uso polo público non preparado. A necesidade de creación de prazas específicas (para realizar unha actividade, por fortuna, tan esporádica) fai que esta proposta sexa irrealizable. Pero iso non importa. O negocio consiste en vender miles de desfibriladores aínda que logo non se utilicen. 

Non ten moita lóxica que unha televisión privada se meta de forma tan directa en temas de saúde pública, tan lonxe das súas competencias. Pero a estratexia é clara: disfrazan a publicidade de información, intentan crear unha expectativa elevada (salvar vidas), xeran unha demanda cidadá (xa recollen firmas para reclamar ante as CCAA) e pretenden obrigar á Administración a realizar un enorme gasto para dar resposta á necesidade creada. Aínda que todo iso, logo, non sirva para moito.

A información sanitaria e as cuestións de saúde comunitaria deben estar exclusivamente baixo o dominio dos poderes públicos, lonxe do afán de lucro dos grupos privados e das empresas de tecnoloxía sanitaria. Ao conde Henri de La Croix de Castries (presidente de AXA) non lle preocupa a saúde da poboación senón o reparto de beneficios. Si as eleccións son favorables os gobernos do cambio terán que traballar moito para reconstruír o Estado, protexer os servizos públicos e garantir a independencia dos medios de comunicación. Non se pode deixar en mans dos poderosos decisións tan importantes, que afectan a nosa saúde e á nosa vida.

Autores: Pablo Vaamonde García (médico de familia, A Coruña)
               Luísa Lores Aguín (radióloga, Pontevedra)



jueves, 19 de mayo de 2016

Galicia, un exemplo do malo e do bo para a Sanidade pública

Nueva Tribuna


Prólogo do libro “A comercialización da saúde”, editado por Laiovento (2016)

Marciano Sánchez-Bayle

Desde hai anos Galicia e Valencia convertéronse no banco de probas das políticas neoliberais do PP, que introduciron nestas Comunidades Autónomas (CCAA) as principais novidades na privatización dos servizos sanitarios que máis tarde tentaron estender ao resto do Estado.

O primeiro paso foi a constitución da Fundación do Hospital de Verín en 1995, cando Romay Beccaría era o conselleiro de Sanidade e Núñez Feijoo a súa man dereita, pois ocupaba a secretaría xeral da Consellería. Este modelo estendérono a outros tres hospitais comarcais de Galicia en breve tempo e o propio Romay tentou estendelo ao resto do Estado cando foi nomeado Ministro de Sanidade en 1996. Implantaron o modelo das fundacións sanitarias en Baleares, Madrid e A Rioxa, onde aínda perviven. Outro paso importante no camiño privatizador foi a creación de Medtec, en 1996, constituída como unha sociedade anónima de capital público que pretendía xestionar con criterios mercantís a alta tecnoloxía da CCAA. Posteriormente (2008) foi reconvertida: pasou a chamarse Galaria e ampliou os seus cometidos ao asumir tamén funcións de consultora técnica, provisión de equipamentos de alta tecnoloxía e apoio loxístico. 

Desde entonces ampliaron de forma notable a política privatizadora, chegando a abarcar practicamente todos os aspectos que teñen algunha relación coa atención sanitaria: provisión, xestión, planificación, tecnoloxía, formación, informática, etc. Non vou detallar todos estes aspectos que están reflectidos nas páxinas do libro “A comercialización da saúde”.


Todo este impulso privatizador ven rematar co esperpento do novo hospital de Vigo que, se vale de algo, sirve de exemplo práctico dos desastrosos resultados da política privatizadora, que provoca máis custes, máis demoras, unhas instalacións lamentables e un desastre asistencial.
Comecei por relatar o realmente malo no que se refire á Sanidade pública en Galicia. Pero creo que o bo é moito máis destacable porque en Galicia tense fraguado un amplísimo movemento social e profesional en defensa da Sanidade pública e contra das privatizacións que ten amosado unha grande capacidade mobilizadora con éxitos moi notables.

Coido que paga a pena deterse a examinar o que se ten feito. En primeiro lugar logrouse articular unha alianza permanente de organizacións sociais, profesionais, sindicais, políticas, concellos, etc., dunha composición variable en cada sitio concreto, en torno á defensa da Sanidade. As plataformas en defensa da Sanidade Pública estiveron inicialmente focalizadas en problemas moi concretos (loita contra das fundacións e Medtec), mais posteriormente estendéronse por toda Galicia e tomaron o nome de SOS Sanidade Pública, que acolle a máis de vinte plataformas que cobren todo o territorio de que son un exemplo de como é posible articular un acordo de maioría social, sen sectarismos, respectando a pluralidade das organizacións políticas, sociais e sindicais arredor de cuestións concretas e que son fundamentais para a vida social.


A segunda cuestión que me interesa destacar ten que ver co traballo de fondo, a elaboración de análises en profundidade da situación sanitaria e de propostas concretas para afrontar os problemas da sanidade. Podemos citar o traballo “Revisan 2000: Informe acerca dos recursos sanitarios da Área de Vigo”, a proposta presentada pola plataforma de Vigo e a Asociación Galega para a Defensa da Sanidade Pública (AGDSP) respecto ao novo hospital de Vigo, elaborada xa no ano 2001 e que, por desgraza, foi desatendida pola Xunta de Núñez Feijoo cos perversos resultados que hoxe coñecemos. 

Neste aspecto tamén convén resaltar as publicacións científicas analizando a situación que están recollidas en Salud 2000, en Cadernos de Atención Primaria e que mesmo tiveron repercusión internacional como na publicación no Journal of Public Health Policy en 2001. A AGDSP fixo as únicas avaliacións independentes realizadas sobre o funcionamento das fundacións (publicadas por Gaceta Sanitaria ou Fundación Alternativas). Tamén podemos destacar a publicación de varios libros como “A saúde como negocio” (2012) que tivo continuidade en castelán  con “La salud como negocio” (2014) e agora segue con “A comercialización da saúde” (2016). Tamén podemos destacar a participación de autores galegos noutros libros como “La contrarreforma sanitaria” e “La Sanidad no se vende”. En fin, que o labor de divulgación, de análises e de propostas viñeron da man co labor organizativo e de mobilización social e profesional.



En terceiro lugar quero destacar a gran capacidade mobilizadora en defensa da Sanidade pública demostrada polas plataformas. Desgraciadamente este aspecto non se ve reflectido nos medios de comunicación de fóra de Galicia. A última gran demostración de forza foi a masiva manifestación celebrada en Vigo o tres de setembro de 2015 na que decenas de miles de persoas expresaron o rexeitamento unánime da política privatizadora e cómplice (coas tramas das construtoras e financeiras) levada a cabo pola Xunta de Galicia. Pero non foi esta sola: nos últimos vintecinco anos téñense realizado decenas de mobilizacións por toda Galicia, demostrando unha enorme perseveranza e unha gran capacidade para administrar os tempos, o que é un elemento importante da razón do seu éxito.

Unha cuarta cuestión que me interesa resaltar é a capacidade de traballo demostrada e a habilidade para utilizar todos os medios posibles neste labor de concienciación e mobilización. Podemos citar como exemplo a tramitación de iniciativas lexislativas populares ou a presentación dun recurso ante a Unión Europea sobre as irregularidades na concesión do novo hospital de Vigo.

Quero facer unha lectura positiva do acontecido nas últimas décadas. Por iso deixo constancia de que todo este labor ten dado algúns froitos, ademais de ter logrado que cidadáns e profesionais apoien de maneira maioritaria a Sanidade pública e rexeiten as privatizacións. Tamén conseguimos que as fundacións sanitarias fosen rescatadas e reintegradas á rede do Sergas, e logramos paralizar, polo momento, a implantación das Unidades de Xestión Clínica (UXC) nos hospitais públicos. Houbo outros moitos logros de rango menor que, de todos xeitos, son moi importantes pois representan melloras concretas non funcionamento dos servizos sanitarios. 


Pero o importante é reverter esta tendencia e blindar o sistema sanitario público como un servizo esencial para a cidadanía. Para iso é imprescindible cambiar o goberno, expulsando aos que son os responsables do seu deterioro e privatización. Os cidadáns galegos teñen unha oportunidade nos próximos meses, na convocatoria electoral que se vai celebrar. Pero non debemos conformarnos con iso, pois é precisa unha constante labor de concienciación e presión da cidadanía e dos profesionais para garantir unha aposta efectiva dos gobernos a favor da Sanidade Pública.

Este libro analiza con detalle a situación a que se chegou co desastre do novo hospital de Vigo e sitúa este relato no contexto galego, estatal e internacional. Os seus autores son persoas con gran compromiso social e recoñecidos coñecementos e experiencia sobre o tema. Tamén aportan e propoñen alternativas para dar saída á problemática creada con este proxecto cheo de irregularidades. É un libro excelente que nos incita a todos a seguir loitando e traballando polo dereito á saúde e para que os intereses do 99% da poboación prevalezan sobre os das multinacionais, dos especuladores financeiros e das numerosas tramas que queren facer negocio e lucrarse de forma indecente a expensas dos orzamentos públicos e mesmo poñendo en risco a continuidade do actual sistema sanitario. A súa lectura e as recomendacións que recolle poden ser proveitosas para a nosa saúde e a de todos, mais tamén para a saúde democrática da sociedade na que vivimos.

Marciano Sánchez-Bayle, pediatra e fundador da “Federacion de Asociaciones para la Defensa de la Sanidad Pública” (FADSP).
Madrid, marzo de 2016.

Pablo Vaamonde, Hixinio Beiras, Marciano Sánchez-Bayle, Manuel Martín